Umowa rezerwacyjna – na co uważać przy podpisywaniu i jak uniknąć niekorzystnych zapisów

Co wlicza się w metraż mieszkania? To jedno z najczęściej pojawiających się pytań przy analizie ofert nieruchomości. Różnice między powierzchnią podawaną w materiałach sprzedażowych a faktycznie odczuwaną przestrzenią mogą wpływać na ocenę funkcjonalności lokalu oraz jego ceny. Świadomość zasad liczenia metrażu pozwala rzetelnie porównywać mieszkania, lepiej rozumieć zapisy umów i trafniej ocenić realną wartość inwestycji.

Co to jest powierzchnia mieszkalna a użytkowa – podstawowe definicje

W dokumentach dotyczących nieruchomości często pojawiają się pojęcia powierzchni mieszkalnej i użytkowej, które mają odrębne znaczenie i wpływają na sposób opisu lokalu. Co to jest powierzchnia mieszkalna? Pojęcie to odnosi się do części lokalu przeznaczonej bezpośrednio do stałego pobytu mieszkańców, a więc pomieszczeń takich jak pokoje dzienne, sypialnie czy jadalnie. Powierzchnia użytkowa obejmuje natomiast szerszy zakres przestrzeni, wliczając również kuchnie, łazienki, korytarze, garderoby czy schowki znajdujące się w obrębie mieszkania.

Różnice między tymi pojęciami mają znaczenie przy analizie kart lokali, prospektów informacyjnych oraz zapisów umów notarialnych, gdzie podstawą rozliczeń najczęściej pozostaje powierzchnia użytkowa. W praktyce oznacza to, że metraż prezentowany w ofercie może być wyższy niż faktyczna powierzchnia przeznaczona do codziennego użytkowania w sensie mieszkalnym. Zrozumienie tych definicji pozwala właściwie interpretować parametry lokalu, porównywać oferty deweloperskie i świadomie oceniać funkcjonalność mieszkania przed podjęciem decyzji zakupowej.

Jak liczy się metraż? Normy i pomiary powierzchni użytkowej

Obliczanie metrażu mieszkania opiera się na precyzyjnych zasadach określonych w obowiązujących normach technicznych, które regulują sposób ujmowania poszczególnych elementów lokalu. W praktyce pomiary powierzchni użytkowej wykonywane są zgodnie z normą PN-ISO, która wskazuje, że do metrażu wlicza się powierzchnię mierzona po wewnętrznym obrysie ścian, z pominięciem tynków i okładzin. Istotne znaczenie mają także skosy, których wysokość decyduje o tym, czy dana część podłogi zostanie ujęta w całości, częściowo czy w ogóle pominięta w obliczeniach.

Wnęki, zabudowy stałe oraz ściany działowe również wpływają na końcowy wynik, ponieważ każda z tych przestrzeni podlega odrębnym zasadom kwalifikacji. Różnice metodologiczne mogą powodować rozbieżności między metrażem projektowym a powykonawczym, co bywa widoczne przy odbiorze lokalu. Z tego względu warto wiedzieć, jak obliczyć pokoje w mieszkaniu na podstawie dokumentacji technicznej i kart lokalu. Świadomość stosowanych norm pozwala lepiej porównywać oferty, ocenić faktyczną wielkość mieszkania oraz uniknąć nieporozumień na etapie zakupu.

Powierzchnie dodatkowe – co nie zawsze wchodzi w metraż?

Przy analizie oferty mieszkaniowej wiele osób skupia się na liczbie metrów kwadratowych, nie zawsze mając świadomość, że nie każda przestrzeń jest liczona według tych samych zasad. Różnice w kwalifikowaniu poszczególnych elementów lokalu wynikają z norm pomiarowych oraz zapisów w dokumentacji deweloperskiej i notarialnej. Właśnie dlatego tak często pojawiają się pytania o to, co wlicza się w metraż mieszkania, a co nie – zwłaszcza gdy porównywane są różne inwestycje lub standardy prezentowania danych. Zrozumienie tych niuansów pozwala trafniej ocenić faktyczną wielkość lokalu, jego funkcjonalność oraz realną wartość rynkową.

Jakie powierzchnie budzą najwięcej wątpliwości przy analizie metrażu mieszkania?

• Balkon zwiększa komfort użytkowania lokalu, jednak najczęściej traktowany jest jako powierzchnia przynależna i prezentowany oddzielnie, bez wliczania do oficjalnego metrażu mieszkania.
• Pomieszczenia takie jak piwnice lub komórki lokatorskie zwykle nie powiększają powierzchni użytkowej lokalu, mimo że są przypisane do konkretnego mieszkania i mają znaczenie praktyczne.
• Loggie, tarasy oraz ogródki lokatorskie podnoszą atrakcyjność nieruchomości, lecz w dokumentacji deweloperskiej zazwyczaj wykazywane są poza metrażem użytkowym.
• Miejsca postojowe w garażach podziemnych funkcjonują jako odrębny element oferty i nie są uwzględniane w powierzchni mieszkania, nawet jeśli sprzedawane są razem z lokalem.

Rozróżnienie między powierzchnią użytkową a pomocniczą ma istotne znaczenie przy wycenie nieruchomości, ponieważ wpływa na cenę, porównywalność ofert oraz ocenę funkcjonalności mieszkania. Przy analizie metrażu i realnej funkcjonalności lokalu warto zwrócić uwagę także na wiarygodność dewelopera oraz standard prezentowania informacji o nieruchomości. Bryksy to deweloper z Krakowa, który od lat realizuje projekty w oparciu o przejrzyste zasady i rzetelną dokumentację techniczną.

W ofercie znajdują się inwestycje, w których mieszkanie od dewelopera oznacza jasno określoną powierzchnię, standard oraz zakres elementów przynależnych. Klienci poszukujący sprawdzonych lokalizacji mogą wybierać spośród projektów obejmujących mieszkania w Krakowie, projektowane z myślą o funkcjonalnym układzie i czytelnych parametrach lokali. Równie starannie przygotowane są mieszkania w Rzeszowie, które łączą nowoczesne rozwiązania architektoniczne z transparentnym podejściem do kwestii metrażu i powierzchni dodatkowych.

Jak świadomie oceniać metraż przy zakupie mieszkania? Praktyczne wnioski dla kupujących

Świadoma ocena metrażu wymaga zrozumienia definicji powierzchni oraz uważnej analizy dokumentacji technicznej, w tym rzutów i opisów lokalu. Porównując oferty, warto zwracać uwagę na sposób liczenia powierzchni, elementy przynależne oraz różnice między powierzchnią użytkową a dodatkowymi strefami. Dzięki temu wiesz już, co się wlicza do powierzchni użytkowej i łatwiej oceniasz realną funkcjonalność mieszkania. Bezpośrednia rozmowa z deweloperem pozwala doprecyzować wątpliwości i uniknąć nieporozumień na etapie zakupu. Transparentne podejście, które stosuje Bryksy, ułatwia porównywanie ofert i sprzyja podejmowaniu bezpiecznej, dobrze przemyślanej decyzji.

Jak przygotować się do przeprowadzki? To pytanie pojawia się zawsze wtedy, gdy zmiana miejsca zamieszkania przestaje być jedynie planem, a staje się konkretnym przedsięwzięciem logistycznym. Przeprowadzka oznacza konieczność skoordynowania wielu działań – od uporządkowania rzeczy, przez zaplanowanie transportu, aż po dopełnienie formalności. Dobra organizacja pozwala ograniczyć stres, uniknąć niepotrzebnych kosztów i sprawniej zarządzać czasem. Świadome podejście do tego procesu ułatwia zachowanie kontroli nad kolejnymi etapami i sprawia, że zmiana miejsca zamieszkania przebiega znacznie spokojniej.

Przeprowadzka: jak się przygotować z wyprzedzeniem? Plan działania

Skuteczna przeprowadzka zaczyna się na długo przed dniem transportu i opiera się na jasno określonym harmonogramie. Podział całego procesu na etapy porządkuje zadania i pozwala uniknąć kumulacji obowiązków w ostatniej chwili. W pierwszej kolejności warto zaplanować formalności administracyjne, następnie ustalić kolejność pakowania, zarezerwować transport oraz określić sposób organizacji nowej przestrzeni. Dzięki temu łatwiej kontrolować budżet i czas, a także reagować na nieprzewidziane sytuacje. Świadome decyzje dotyczące terminów i zakresu prac pomagają zachować płynność działań i ograniczyć ryzyko chaosu.

Właściwe przygotowania do przeprowadzki obejmują także selekcję rzeczy, ustalenie priorytetów oraz zaplanowanie rezerw czasowych. Taki plan pozwala jasno określić odpowiedzialność domowników i firm zewnętrznych, co usprawnia współpracę. Wiele problemów znika, gdy wiadomo, jak przygotować się do przeprowadzki, aby każdy etap przebiegał w logicznej kolejności i bez zbędnych napięć.

Przeprowadzka: od czego zacząć pakowanie bez chaosu?

Pakowanie jest jednym z najbardziej czasochłonnych etapów zmiany miejsca zamieszkania i to od jego organizacji w dużej mierze zależy komfort całego procesu. Dobrze zaplanowane działania pozwalają uniknąć bałaganu, zniszczeń oraz nerwowych poszukiwań potrzebnych rzeczy już po przeprowadzce. Kluczowe znaczenie ma kolejność pakowania, selekcja przedmiotów oraz odpowiednie oznaczenie kartonów. Właściwe przygotowania do przeprowadzki dają możliwość spokojnego rozłożenia pracy w czasie i ograniczają ryzyko pomyłek.

Czeka Cię przeprowadzka? Od czego zacząć pakowanie, żeby zachować kontrolę nad całym procesem i nie zgubić niczego istotnego? Odpowiedź kryje się w prostych, ale konsekwentnie realizowanych zasadach.

• Segregacja i redukcja rzeczy – rozpocznij od przeglądu zawartości szaf, piwnic i schowków, eliminując przedmioty nieużywane, uszkodzone lub zbędne, co realnie zmniejsza liczbę kartonów.
• Pakowanie rzeczy sezonowych i rzadko używanych – dekoracje, archiwalne dokumenty czy sprzęt sportowy warto zabezpieczyć w pierwszej kolejności, pozostawiając codzienne wyposażenie na końcowy etap.
• Systematyczne oznaczanie kartonów – opisywanie pudeł nazwą pomieszczenia, zawartością i informacją o delikatnych przedmiotach usprawnia rozładunek i rozpakowywanie.
• Zabezpieczenie przedmiotów wrażliwych – szkło, elektronika i ceramika wymagają indywidualnego pakowania z użyciem folii bąbelkowej, papieru i odpowiednich wypełniaczy.
• Przygotowanie kartonu pierwszej potrzeby – osobne opakowanie z dokumentami, podstawowymi kosmetykami, lekami i ładowarkami zapewnia dostęp do niezbędnych rzeczy tuż po przeprowadzce.

Dzień przeprowadzki i pierwsze dni w nowym mieszkaniu

Wiesz już, jak przygotować się do przeprowadzki, żeby każdy etap był przemyślany. Dzień przeprowadzki wymaga dobrej koordynacji wszystkich zaplanowanych wcześniej działań, ponieważ to właśnie wtedy weryfikowana jest skuteczność przygotowań. Kluczowe znaczenie ma punktualny transport, sprawny załadunek oraz odbiór kluczy do nowego lokalu, który warto połączyć z krótką kontrolą stanu technicznego mieszkania. Uporządkowanie kolejności wnoszenia rzeczy ułatwia późniejsze rozmieszczenie wyposażenia i ogranicza chaos. Już na tym etapie pomocne okazuje się wcześniejsze oznaczenie kartonów i zaplanowanie ustawienia mebli.

Pierwsze dni po przeprowadzce najlepiej poświęcić na stopniowe rozpakowywanie, zaczynając od stref najczęściej używanych, takich jak kuchnia, sypialnia i łazienka. Dobrze jest dać sobie czas na oswojenie przestrzeni, zamiast próbować uporządkować wszystko jednego dnia. Ustawienie mebli zgodnie z codziennymi nawykami sprzyja szybkiemu powrotowi do rytmu dnia i poczuciu komfortu.

Czas na przeprowadzkę? Oferta Bryksy na nowy etap życia

Zmiana miejsca zamieszkania często wiąże się z decyzją o wyborze nieruchomości, która zapewni komfort na lata i spokojny start w nowym otoczeniu. Właśnie dlatego warto rozważyć mieszkanie od dewelopera, gdzie proces zakupu jest uporządkowany, a standard wykonania jasno określony. Bryksy to deweloper z Krakowa, który od lat realizuje inwestycje odpowiadające na realne potrzeby mieszkańców i oczekiwania rynku. W ofercie dostępne są nowoczesne mieszkania w Krakowie, projektowane z myślą o funkcjonalności i dobrej lokalizacji. Alternatywą dla osób zmieniających miasto są również atrakcyjne mieszkania w Rzeszowie, stanowiące solidną bazę do rozpoczęcia nowego etapu życia.

Jak przygotować się do przeprowadzki i zacząć nowy etap bez stresu?

Dobrze zaplanowana zmiana miejsca zamieszkania pozwala uniknąć chaosu i daje poczucie kontroli nad całym procesem. Kluczowe znaczenie ma konsekwencja w działaniu, realistyczny harmonogram oraz podział zadań na etapy, dzięki czemu emocje nie przejmują kontroli nad logistyką. Odpowiednie przygotowania do przeprowadzki przekładają się bezpośrednio na komfort psychiczny i szybsze odnalezienie się w nowej przestrzeni. Wybór sprawdzonego partnera, takiego jak Bryksy, ułatwia start w nowym miejscu i pozwala skupić się na pozytywnych aspektach tej zmiany.

Decyzja o zakupie własnego „M” to moment przełomowy. Często wiąże się z wieloletnimi oszczędnościami lub zaciągnięciem kredytu na dużą część życia. Nic dziwnego, że w głowach wielu z Państwa pojawia się pytanie: „A co, jeśli deweloper upadnie?”. To naturalna obawa, którą rynek nieruchomości skutecznie zaadresował. Odpowiedzią na potrzebę bezpieczeństwa jest mechanizm prawny, który sprawia, że Państwa pieniądze są chronione niczym w sejfie. Wyjaśniamy, co to jest rachunek powierniczy i dlaczego dzięki niemu możecie spać spokojnie, czekając na odbiór kluczy.

W Bryksy budujemy nie tylko ściany, ale przede wszystkim zaufanie – kapitał, który gromadzimy od 40 lat. Jako doświadczony deweloper doskonale rozumiemy, że proces zakupu nieruchomości musi być dla Państwa przejrzysty i pozbawiony ryzyka. Dlatego w tym obszernym poradniku rozkładamy na czynniki pierwsze mieszkaniowy rachunek powierniczy, analizujemy rolę banku w procesie inwestycyjnym i wskazujemy, na co zwrócić uwagę, podpisując umowę deweloperską.

Fundament bezpieczeństwa: Co to jest rachunek powierniczy?

Jeszcze kilkanaście lat temu rynek nieruchomości w Polsce wyglądał zupełnie inaczej. Klienci wpłacali pieniądze bezpośrednio na konto firmowe dewelopera, a ten mógł dysponować nimi niemal dowolnie. Dziś taka sytuacja jest niedopuszczalna prawnie. Zmianę przyniosła tzw. Ustawa Deweloperska (ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego), która wprowadziła obligatoryjne zabezpieczenia.

Zatem co to jest rachunek powierniczy? W dużym uproszczeniu to specjalny rachunek bankowy, który służy do rozliczeń pomiędzy Nabywcą (Państwem) a Deweloperem (np. Bryksy). Kluczową cechą tego rozwiązania jest to, że deweloper nie ma bezpośredniego dostępu do wpłacanych przez Państwa środków. Pieniądze są „zamrożone” na koncie banku, który pełni rolę bezstronnego powiernika.

Trójstronna relacja zaufania

W procesie tym biorą udział trzy strony, a każda z nich ma swoje prawa i obowiązki:

• Nabywca: Wpłaca środki na indywidualne subkonto w ramach rachunku powierniczego zgodnie z harmonogramem płatności.
• Bank: Przechowuje środki i pilnuje, aby zostały wypłacone deweloperowi dopiero po spełnieniu konkretnych warunków (np. wybudowaniu piętra).
• Deweloper: Realizuje inwestycję ze świadomością, że wynagrodzenie otrzyma za realne postępy prac, a nie „z góry”.

Takie rozwiązanie sprawia, że jeśli szukają Państwo bezpiecznego sposobu na mieszkanie od dewelopera, obecność rachunku powierniczego jest absolutną podstawą i standardem, którego należy wymagać.

Rodzaje rachunków: Otwarty a zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy

Choć cel jest ten sam – ochrona Państwa pieniędzy – mechanizm wypłaty środków może się różnić. Ustawa przewiduje dwa główne typy rachunków powierniczych. Warto znać różnicę, aby świadomie czytać prospekt informacyjny inwestycji.

1. Otwarty mieszkaniowy rachunek powierniczy (OMRP)

To najpopularniejsze rozwiązanie na polskim rynku, stosowane przez większość rzetelnych firm, w tym przy naszych inwestycjach. W tym modelu bank wypłaca deweloperowi pieniądze w transzach (częściach), zgodnie z postępem prac na budowie.

Jak to działa w praktyce?

• Harmonogram budowy podzielony jest na etapy (np. fundamenty, stan surowy otwarty, stan surowy zamknięty, instalacje).
• Po zakończeniu danego etapu deweloper zgłasza ten fakt do banku.
• Bank wysyła na budowę wykwalifikowanego inspektora z uprawnieniami budowlanymi.
• Dopiero po pozytywnej weryfikacji przez inspektora (potwierdzeniu, że etap został faktycznie zakończony), bank uwalnia transzę środków przypisaną do tego etapu.

2. Zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy (ZMRP)

To rozwiązanie rzadsze i bardziej restrykcyjne. W tym przypadku wszystkie wpłacane przez Państwa środki są gromadzone na koncie banku i pozostają tam aż do samego końca inwestycji. Deweloper otrzymuje 100% zgromadzonych środków dopiero w momencie przeniesienia własności lokalu na Nabywcę (czyli po podpisaniu aktu notarialnego końcowego).

Rola banku – Twój prywatny inspektor nadzoru

Wielu Klientów nie zdaje sobie sprawy z dodatkowej korzyści, jaką niesie ze sobą zakup nieruchomości z rachunkiem powierniczym. Jest nią darmowy nadzór nad inwestycją. Bank, prowadząc rachunek powierniczy dla danej inwestycji, bierze na siebie ogromną odpowiedzialność. Nie może on „wierzyć na słowo” deweloperowi.

Wybierając sprawdzonego partnera, jakim jest Bryksy – deweloper Kraków, zyskują Państwo pewność, że nad jakością i terminowością czuwa nie tylko kierownik budowy, ale i potężna instytucja finansowa. Bank weryfikuje:

• Czy deweloper posiada prawo do gruntu.
• Czy pozwolenie na budowę jest prawomocne.
• Czy stan faktyczny na budowie zgadza się z harmonogramem.
• Czy środki finansowe są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG) – dodatkowa tarcza

Od lipca 2022 roku ochrona nabywców weszła na jeszcze wyższy poziom dzięki nowelizacji przepisów i pełnemu wdrożeniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego. To swego rodzaju „ubezpieczenie od katastrofy”. Każdy deweloper ma obowiązek odprowadzać składkę na DFG od każdej wpłaty dokonanej przez Klienta na mieszkaniowy rachunek powierniczy. Te środki tworzą wspólną pulę gwarancyjną.

Jeśli zdarzyłby się czarny scenariusz – upadłość dewelopera ORAZ upadłość banku prowadzącego rachunek powierniczy – DFG gwarantuje zwrot 100% wpłaconych przez Państwa środków. To system, który domyka szczelność ochrony prawnej, czyniąc polski rynek pierwotny jednym z najbezpieczniejszych w Europie.

Proces zakupu krok po kroku z perspektywy finansowej

Jak wygląda obsługa rachunku powierniczego z Państwa strony? Jest to proces w dużej mierze bezobsługowy, ale warto znać jego etapy:

• Podpisanie umowy deweloperskiej: W akcie notarialnym znajdą Państwo numer indywidualnego rachunku powierniczego przypisanego do Państwa lokalu.
• Harmonogram wpłat: Umowa określa terminy wpłat poszczególnych transz (np. 10% po fundamentach, 20% po stanie surowym itd.).
• Realizacja przelewu: Wykonują Państwo przelew na wskazany numer rachunku. Jeśli posiłkują się Państwo kredytem hipotecznym, to bank kredytujący przelewa środki bezpośrednio na rachunek powierniczy.
• Blokada środków: Pieniądze wpływają do banku prowadzącego rachunek powierniczy i są tam blokowane.
• Zwolnienie środków: Po zakończeniu etapu budowy i kontroli banku, odpowiednia część środków trafia do dewelopera.

Taka procedura obowiązuje niezależnie od lokalizacji. Czy interesują Państwa prestiżowe mieszkania w Krakowie, czy też nowoczesne osiedla oferujące mieszkania w Rzeszowie – w Bryksy zawsze stosujemy te same, transparentne zasady.

Co w przypadku odstąpienia od umowy?

Życie pisze różne scenariusze, dlatego rachunek powierniczy zabezpiecza Państwa również w sytuacji rozwiązania umowy. Jeśli deweloper nie wywiąże się z umowy (np. nastąpi drastyczne opóźnienie w przeniesieniu własności), mają Państwo prawo od niej odstąpić. Wówczas bank, który trzyma pieczę nad rachunkiem, ma obowiązek zwrócić Państwu wpłacone środki.

Co ważne, środki zgromadzone na rachunku powierniczym są wyłączone z egzekucji komorniczej prowadzonej przeciwko deweloperowi. Oznacza to, że nawet jeśli firma miałaby inne długi, komornik nie może zająć pieniędzy, które wpłacili Państwo na swoje mieszkanie.

Podsumowanie: Dlaczego warto wybrać dewelopera z tradycjami?

Rachunek powierniczy to potężne narzędzie prawne, ale nie zastąpi ono doświadczenia, rzetelności i ludzkiego podejścia. W Bryksy łączymy wymogi formalne z naszą filozofią „Budującej pewności”. Od 40 lat realizujemy inwestycje, które stają się domami dla tysięcy rodzin. Nasza stabilna pozycja na rynku, terminowość i dbałość o detale architektoniczne sprawiają, że rachunek powierniczy jest u nas tylko formalnym potwierdzeniem bezpieczeństwa, które gwarantujemy naszą marką.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy wpłata na rachunek powierniczy wiąże się z dodatkowymi kosztami dla kupującego?
Nie, koszty otwarcia i prowadzenia rachunku powierniczego leżą całkowicie po stronie dewelopera. Dla kupującego jest to bezpłatne zabezpieczenie transakcji, gwarantowane przez ustawę deweloperską. Nabywca ponosi jedynie standardowe koszty przelewów bankowych, zgodnie z taryfą swojego banku.

Co się stanie z pieniędzmi na rachunku powierniczym, jeśli deweloper ogłosi upadłość?
Środki zgromadzone na mieszkaniowym rachunku powierniczym są prawnie chronione przed zajęciem przez innych wierzycieli dewelopera. W przypadku upadłości stanowią one osobną masę majątkową. Zgromadzenie nabywców podejmuje decyzję, czy chcą kontynuować budowę z innym wykonawcą (wykorzystując te środki), czy wolą odzyskać pieniądze (również przy wsparciu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego).

Czy bank może odmówić wypłaty środków deweloperowi z rachunku otwartego?
Tak, i dzieje się to w trosce o bezpieczeństwo klienta. Jeśli inspektor bankowy podczas kontroli na budowie stwierdzi, że dany etap nie został ukończony zgodnie z harmonogramem lub wykryje istotne nieprawidłowości, bank wstrzymuje wypłatę transzy do czasu usunięcia usterek lub uzupełnienia prac.

Czy rachunek powierniczy jest obowiązkowy przy zakupie każdego mieszkania?
Rachunek powierniczy jest obowiązkowy dla wszystkich inwestycji deweloperskich, w których sprzedaż rozpoczyna się przed zakończeniem budowy i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Dotyczy to rynku pierwotnego. W przypadku zakupu gotowego mieszkania (z rynku pierwotnego lub wtórnego), środki przelewane są zazwyczaj bezpośrednio po akcie notarialnym, ponieważ ryzyko niedokończenia budowy już nie istnieje.